ilia24.gr
Τρίτη, 26 Νοεμβρίου 2019 17:51

Ξενάγηση στην Έκθεση: «Τό θέμα εἶναι τ ώ ρ α τί λές. Η ζωή και το έργο του ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη»-ΦΩΤΟ

 

Γράφει η Πουλχερία Γεωργιοπούλου

 

Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους και ο δήμος Ήλιδας παρουσιάζουν στην Αμαλιάδα την έκθεση «Τό θέμα εἶναι τ ώ ρ α τί λές. Η ζωή και το έργο του ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη».
Η κ. Πόπη Τζωρτζάτου μουσειολόγος και εκπαιδευτικός, υπάλληλος του Ιδρύματος Της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία πραγματοποίησε την Κυριακή 24/11/2019 ξενάγηση για τα μέλη και τους φίλους της Παπαχριστοπουλείου Βιβλιοθήκης Αμαλιάδας αλλά και σε πολίτες από ολόκληρο το νομό που επισκέφτηκαν την έκθεση, που φιλοξενείται από τις 23 Νοεμβρίου ως τις 20 Δεκεμβρίου στην αίθουσα εκθέσεων του Πολυχώρου Πολιτισμού του Δήμου Ήλιδας.
Οι έντεκα ενότητες της Έκθεσης, κάθε μία από τις οποίες αντιστοιχεί σε μία ποιητική συλλογή, κτίζουν την αφήγηση του βίου και του έργου του ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη ως κριτικού , εκδότη, πολιτικού, πολίτη, οικογενειάρχη και φίλου στον οποίο είναι αφιερωμένη η έκθεση.
Το κοινό της Ηλείας έχει την ευκαιρία να γνωρίσει τη ζωή και το έργο του ποιητή που άφησε σημαντική παρακαταθήκη. Η αρχική έκθεση για πρώτη φορά είχε παρουσιαστεί στην Αθήνα, στον εκθεσιακό χώρο του Ιδρύματος της Βουλής τον Φεβρουάριο του 2018.
Ο Μανόλης Αναγνωστάκης υπήρξε μια ολοκληρωμένη, ακέραιη προσωπικότητα: η κοινωνική αγωνία, οι πολιτικοί αγώνες, η καλλιέργεια της ποίησης και οι μαχητικές πνευματικές παρεμβάσεις αποτελούν γι΄αυτόν ενιαίο, συνολικό εγχείρημα. Καμία πλευρά δεν ξεχωρίζει, δεν αποκόβεται, δεν προχωρά απομονωμένη.
Ο Αναγνωστάκης δεν θα μπορούσε να μην ενδιαφέρει το Ίδρυμα της Βουλής, που έχει ως κύρια αποστολή την προαγωγή των κοινοβουλευτικών και δημοκρατικών αξιών καθώς κάθε ενεργός πολίτης, πολιτικός και άνθρωπος του πολιτισμού, όπως η περίπτωση του Αναγνωστάκη, αποτελεί έναν πυλώνα της δημοκρατίας.
Το αφιέρωμα επιχειρεί να αναδείξει το αποτύπωμά του Μανόλη Αναγνωστάκη «πρωτίστως στο πεδίο της ποίησης και του πολιτισμού συνάμα όμως και σε εκείνο της πολιτικής συμμετοχής και της κοινωνικής παρουσίας.
Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου συστήνουν, με άλλα λόγια, την ποιητική και πολιτική ηθική του Αναγνωστάκη» όπως υπογραμμίζει και το Ίδρυμα της Βουλής που μέσα από ποιήματα, κριτικά δοκίμια, άρθρα, χειρόγραφα, προσωπικά αντικείμενα και οπτικοακουστικά τεκμήρια, μάλιστα υπάρχει και το πορτρέτο που φιλοτέχνησε ο Τάκης Σινόπουλος για τον Αναγνωστάκη, τα οποία προέρχονται από το προσωπικό αρχείο του ποιητή -όπως το ταξινόμησε ο γιος του, ο Ανέστης- αλλά και από τις συλλογές του Κέντρου Ιστορίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, του Μουσείου Μπενάκη, των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας και του Αρχείου της ΕΡΤ, μας ταξιδεύουν στους σταθμούς της προσωπικής και συλλογικής πορείας του Μανόλη Αναγνωστάκη, όπως αυτή διαμορφώθηκε δυναμικά μέσα στις πολιτικές, τις κοινωνικές και τις πνευματικές συγκρούσεις των χρόνων 1940-1974, καθώς και στη μεταπολιτευτική περίοδο.
Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα και σημαίνουσα προσέγγιση της νεοελληνικής γραμματείας με πρωτοβουλία που ανέλαβε το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, οργανώνοντας μια ιδιαίτερη έκθεση για το πρόσωπο, τον πολιτικό νου, το διανοούμενο και αιρετικό και, πάνω απ’ όλα, έναν από τους κορυφαίους μεταξύ των Ελλήνων ποιητών.

Βιογραφικό
Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη όπου σπούδασε ιατρική. Αδελφή του ήταν η θεατρική συγγραφέας Λούλα Αναγνωστάκη. Καταγόταν από το χωριό Ρούστικα Ρεθύμνης, όπου σώζεται το σπίτι του πατέρα του Ανέστη. Ο παππούς του Ιωάννης Κασιμάτης ήταν βουλευτής του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής συμμετείχε στην ΕΠΟΝ. Κατά τη διετία 1943-1945 ήταν αρχισυντάκτης του περιοδικού "Ξεκίνημα", που ανήκε στον εκπολιτιστικό όμιλο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Είχε έντονη πολιτική δράση στο φοιτητικό κίνημα, για την οποία φυλακίστηκε το 1948, ενώ το 1949 καταδικάστηκε σε θάνατο από έκτακτο στρατοδικείο. Βγήκε από τη φυλακή με την γενική αμνηστία το 1951.
Την περίοδο 1955-1956 ειδικεύτηκε ως ακτινολόγος στη Βιέννη και κατόπιν άσκησε το επάγγελμα του ακτινολόγου για ένα διάστημα στη Θεσσαλονίκη, ενώ το 1978 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.
Ήταν ενταγμένος για κάποια χρόνια στο ΚΚΕ και μετά τη διάσπαση του, το 1968, εντάχθηκε στην πτέρυγα του ΚΚΕ Εσωτερικού. Κατά την επταετή Χούντα αναπτύσσει έντονη αντιδικτατορική δράση, ενώ το 1984 είναι υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ Εσωτερικού.

Δημοσίευσε κείμενά του για πρώτη φορά στο περιοδικό Πειραϊκά Γράμματα (1942) και αργότερα στο φοιτητικό περιοδικό Ξεκίνημα (1944), του οποίου υπήρξε και αρχισυντάκτης για μία περίοδο. Ποιήματά του, καθώς και κριτικές δημοσιεύτηκαν αργότερα σε αρκετά περιοδικά. Την περίοδο 1959-1961 εξέδιδε το περιοδικό Κριτική στο οποίο συμμετείχε με κείμενά του και ο Τάκης Σινόπουλος, ενώ υπήρξε μέλος της εκδοτικής ομάδας των Δεκαοκτώ κειμένων (1970), των Νέων Κειμένων και του περιοδικού Η Συνέχεια (1973).
Το 1986 του απονεμήθηκε το Α΄ Βραβείο ποίησης για το έργο του «Τα Ποιήματα 1941-1971» και το 2002 το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας από τα Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία, ενώ το 1997 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ο Αναγνωστάκης είχε προαναγγείλει τη σιωπή του με τους στίχους:
Το θέμα είναι τώρα τι λες.
Καλά φάγαμε, καλά ήπιαμε.
Καλά τη φέραμε τη ζωή μας ως εδώ.
Μικροζημίες και μικροκέρδη συμψηφίζοντας.
Το θέμα είναι τώρα τι λες.
(Στόχος, 1970)

Ποιήματά του μεταφράστηκαν στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, ενώ μελοποιήθηκαν από συνθέτες, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης και μάλιστα την εποχή που ζούσε εξόριστος στη Ζάτουνα, ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Μιχάλης Γρηγορίου, ο Γιάννης Μαρκόπουλος και ο Δημήτρης Παπαδημητρίου. Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1986) και το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας (2002), ενώ αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Το πιο γνωστό του ποίημα ήταν το Μιλώ, που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης.
Η ποίηση του Μανόλη Αναγνωστάκη δεν είναι απαισιόδοξη. Όσο κι αν οι στίχοι του φτάνουν κάποτε στην απελπισία, στο βάθος του ορίζοντα διακρίνεται ένα φως που μοιάζει περισσότερο με την αναλαμπή της αυγής και λιγότερο με το λυκόφως. Η δύναμη του ποιητικού του έργου, υπερβαίνοντα τις κομματικές ταμπέλες, κατάφερε να εκφράσει την αβεβαιότητα, την αποξένωση, αλλά και τις ελπίδες μιας ολόκληρης εποχής.
Έφυγε από τη ζωή τα ξημερώματα της 23ης Ιουνίου 2005, καταβεβλημένος από χρόνια αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα.
Ώρες λειτουργίας της Έκθεσης: Καθημερινά 10.30-13.30 και 19:00 – 21:00. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.