ilia24.gr
Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου 2018 10:43

Θησαυροί της Ιστορικής Βιβλιοθήκης της Ανδρίτσαινας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (φωτό)

Ελληνικές εκδόσεις των αρχών της τυπογραφίας

Γράφει η Πουλχερία Γεωργιοπούλου

Με αφορμή την ανακήρυξη της Αθήνας από την UNESCO ως Παγκόσμιας Πρωτεύουσας του Βιβλίου κατά το 2018, η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Ανδρίτσαινας και η Ελβετική Ένωση Φίλων της Βιβλιοθήκης Ανδρίτσαινας διοργανώνουν περιοδική έκθεση με αντιπροσωπευτικές ελληνικές εκδόσεις του 16ου αιώνα, που παρουσιάζονται για πρώτη φορά από το 1838 στο ευρύ κοινό.

Τα εγκαίνια της έκθεσης έγιναν το Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2018  στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Μέγαρο Παλαιάς Βουλής, πλατεία Κολοκοτρώνη, Σταδίου 13), από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπιο Παυλόπουλο. Ακολούθησε ομιλία του ιστορικού του βιβλίου, Κωνσταντίνου Στάικου, με θέμα «Η ελληνική τυπογραφία στην Ευρώπη του 16ου αι. και ειδικότερα στη Γενεύη».

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή για το κοινό από τις 24 Οκτωβρίου έως τις 20 Δεκεμβρίου 2018, (Τρίτη-Κυριακή 9:00-14:00), η είσοδος είναι δωρεάν.

Οι επισκέπτες της έκθεσης, έλληνες και ξένοι, έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν, πλέον στο κέντρο της Αθήνας, σε μια εξαιρετική έκθεση που συνοδεύεται από ένα καλόγουστο κατάλογο, την εποχή της άνθισης και της εξέλιξης της τυπογραφίας μέσα από τους σημαντικότερους εκδοτικούς οίκους οι οποίοι εστιάζοντας στην έκδοση ελληνικών βιβλίων απευθύνονται στο ουμανιστικό κοινό, αλλά και καλύπτουν τις πνευματικές αναζητήσεις του υπόδουλου ελληνισμού.

Χαρακτηριστικότερα παραδείγματα αποτελούν οι οίκοι των Sessa, των Ιούντα, αργότερα των Στεφάνων και Froben, οι οποίοι εξέδιδαν βιβλία, τόσο για τις ανάγκες των πανεπιστημίων, όσο και για διευρυμένα πλέον αναγνωστικά ενδιαφέροντα στην Ευρώπη.

Από τις πρώτες δεκαετίες του 16ου αιώνα, με την καθιέρωση της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε όλα τα πνευματικά κέντρα της  Κεντρικής Ευρώπης, σημαντικοί ελληνιστές και ουμανιστές ίδρυσαν τυπογραφικά και εκδοτικά κέντρα με πρωταρχικό σκοπό την έκδοση άρτια επιμελημένων φιλολογικών κειμένων της κλασικής γραμματείας, καθώς και την έκδοση αδημοσίευτων έργων.

Τα σπουδαιότερα αναπτύχθηκαν στο Παρίσι, τη Βασιλεία, το Στρασβούργο, τη Φραγκφούρτη, τη Γενεύη και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές πόλεις αργότερα.

Η μεγάλη παραγωγή και διακίνηση του ελληνικού βιβλίου από την περίοδο του Άλδου Μανούτιου έως και το τέλος του 16ου αιώνα, συνέβαλαν αποφασιστικά στη διάδοση των ελληνικών σπουδών και τη δημιουργία εδρών για τη διδασκαλία τους στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια.

Αναμφίβολα σε αυτή την κίνηση καθοριστική υπήρξε η προσφορά των Ελλήνων λογίων της Διασποράς.

Με την καθοδήγηση και υποστήριξη των εκπροσώπων της Ιταλικής Αναγέννησης, αυτοί εργάστηκαν παράλληλα ως επιμελητές ή διορθωτές, συμβάλλοντας στη διάδοση του ελληνικού βιβλίου και τη διαμόρφωση της νεοελληνικής πνευματικής παράδοσης.

Η συλλογή του Κωνσταντίνου Αγαθόφρονος Νικολόπουλου, από το έτος δωρεάς της(1838) συνιστά τον πυρήνα της Ιστορικής Βιβλιοθήκης της Ανδρίτσαινας. Στα 4.000 βιβλία της, ορισμένα εκ των οποίων εξαιρετικά σπάνια, περιλαμβάνονται κατά βάση εκδόσεις αρχαίων Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων, έργα νεότερων, Γάλλων κυρίως μελετητών, εγχειρίδια που αφορούν σε κάθε κλάδο της επιστήμης (φιλοσοφία, λογοτεχνία, ιστορία, γεωγραφία, νομική, ιατρική), σπάνια αντίτυπα της Αγίας Γραφής, λεξικά, εκδόσεις σε διάφορες γλώσσες όπως αραβικά και εβραϊκά, καθώς και χαρακτικά και παρτιτούρες.

Η έκθεση που παρουσιάζεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, συνοπτική μεν, αλλά αντιπροσωπευτική, στοχεύει στη γνωριμία του ευρύτερου κοινού (έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον, όπως προαναφέρθηκε Ελλήνων αλλά και ξενόγλωσσων επισκεπτών) με την πρώιμη τυπογραφία και την ανάδειξη της σημασίας της για τα ελληνικά γράμματα, την προβολή της Βιβλιοθήκης της Ανδρίτσαινας και την παρουσίαση των πλουσιότατων συλλογών της αρχικά στο Ελληνικό κοινό και στη συνέχεια στην Ελβετία.

«Κτήμα ιερόν της Ανδριτσαίνης – Δώρον Αγαθόφρονος Νικολοπούλου»

Η ίδρυση της Βιβλιοθήκης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον σπουδαίο της δωρητή Κωνσταντίνο Αγαθόφρονα Νικολόπουλο(1786-1841). Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Κ. Νικολόπουλος συνέλεξε σπάνιους τόμους από την αρχή της τυπογραφίας έως και τον 19ο αιώνα.

Με υπεράνθρωπες προσπάθειες και αξιοθαύμαστη υπομονή συγκέντρωσε έργα συγγραφέων και σχολιαστών της αρχαίας ελληνικής γραμματείας τυπωμένα σε Βενετία, Φλωρεντία, Βασιλεία, Παρίσι, Λονδίνο, Γενεύη, Λειψία και αλλού, για να τα δωρίσει στον τόπο του πατέρα του, την Ανδρίτσαινα (ο ίδιος γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1786 και ζούσε στο Παρίσι), ώστε αυτή να καταστεί πνευματική και εκπαιδευτική εστία της Πελοποννήσου.

Την 1η Ιουνίου 1838 αποφασίζει πως ήλθε το πλήρωμα του χρόνου για το ταξίδι στη μητέρα πατρίδα και, με επιστολή του προς τον Δήμαρχο Ανδρίτσαινας, ανακοινώνει την επιθυμία του να δωρίσει τη βιβλιοθήκη του και να μεταβεί στη γενέτειρα του πατέρα του, για να ζήσει ειρηνικά το υπόλοιπο της ζωής του ανάμεσα στους «αγαθούς και φιλομαθείς συμπατριώτες», όπως γράφει ο ίδιος.

Τρία χρόνια μετά πεθαίνει στο Παρίσι. Αλλά η πολύτιμη συλλογή του διασχίζοντας τη Μεσόγειο είχε ήδη φτάσει στην Πελοπόννησο.

Με τον τρόπο αυτό η πνευματική κληρονομιά της Ελλάδας επιστρέφει στη χώρα. Διάσημος στην Ανδρίτσαινα, μέλλει να γίνει έτσι ο ήρωας ενός ολόκληρου λαού. Ένα λαμπρό μέλλον διαγράφεται για τη χειρονομία του, η οποία εμπνέει ακόμα και σήμερα τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα.

Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο ευχαριστεί θερμά για την πολύτιμη συνεργασία τους το Εφορευτικό Συμβούλιο της Ιστορικής Βιβλιοθήκης Ανδρίτσαινας και την Ελβετική Ένωση  Φίλων της Βιβλιοθήκης, η οποία, με το έργο της, έκφραση ζωντανού Ελβετικού Φιλελληνισμού, τονίζει ο κ. Ιωάννης Κ. Μαζαράκης-Αινιάν, Γενικός Γραμματέας ΙΕΕΕ, συνδράμει τα μέγιστα στην προστασία του πνευματικού πλούτου της Βιβλιοθήκης της Ανδρίτσαινας, καθώς και το έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, που ένθερμα ανταποκρίθηκε για την υλοποίηση αυτής της προσπάθειας και εργάστηκε με τον καλύτερο τρόπο για τον σχεδιασμό και την παρουσίαση της έκθεσης στη μεγάλη αίθουσα της Παλαιάς Βουλής, καθώς και την επιμέλεια του καταλόγου.

 

Πηγή: ilia24.gr

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.