ilia24.gr
Δευτέρα, 04 Σεπτεμβρίου 2017 20:52

Εντυπωσιακά τα αποτελέσματα των ερευνών για το Λιμάνι της Κυλλήνης-Γλαρέντζας (ΦΩΤΟ)

Από τις έρευνες της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων 2007-2017

Πύργος της ελληνιστικής εποχής και ενδείξεις για τσουνάμι έχουν κινήσει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας.

 

Κλείνοντας το δεκαετή γόνιμο κύκλο ενάλιων ερευνών με σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα και δημοσιεύσεις σε διεθνή forum  η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και το Φινλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών παρουσίασαν τα αποτελέσματα των εργασιών  τους, στη διάρκεια των εκδηλώσεων Κυλλήνεια 2017 το βράδυ του Σαββάτου 2 Σεπτεμβρίου 2017, στο λιμάνι της Κυλλήνης.

Με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον πλήθος κόσμου παρακολούθησε την παρουσίαση του ερευνητικού προγράμματος από την κ. Καλλιόπη Μπάικα(ΕΕΑ) η οποία είναι η  υπεύθυνη της ενάλιας τοπογραφικής αποτύπωσης, αρχαιολόγος και δύτης, με θέμα Το λιμάνι της Κυλλήνης-Γλαρέντζα 2007-2017 Ενάλια αρχαιολογική έρευνα και γεωαρχαιολογικές διασκοπίσεις στο αρχαίο και μεσαιωνικό λιμάνι.

Στην ανακοίνωση των πορισμάτων του ενάλιου διεπιστημονικού (Πανεπιστήμιο  Aix  Marseille στην Γαλλία και  Meinz Γερμανία)  ερευνητικού προγράμματος ήταν παρών ο Dr  Jari Pakkanen (FIA) και μαζί με την κ. Μπάικα κάλυψαν το θέμα των Θαλάσσιων Γεωφυσικών ερευνών στο λιμάνι Κύλλήνης-Γλαρέντζας, καθώς ο καθηγητής Γεώργιος Παπαθεοδώρου και η αναπληρώτρια καθηγήτρια Μαρία Γεραγά του Πανεπιστημίου Πατρών , εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας δεν μπόρεσαν να παραστούν.

Οι ενάλιες αρχαιολογικές έρευνες στο χώρο του αρχαίου λιμανιού αποτυπώθηκαν και παρουσιάστηκαν μέσα από ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό, προβολής βίντεο και τρισδιάστατης ερμηνευτικής αναπαράστασης της λιμενικής ζώνης,καθώς  και  τις φάσεις εξέλιξής τους που προκύπτουν από την αρχιτεκτονική μελέτη των λιμενικών εγκαταστάσεων (θέση, οχύρωση και μορφολογία), η λιμενική τεχνολογία, οι τεχνικές κατασκευής και ο προσδιορισμός των διαφορετικών οικοδομικών φάσεων.

Είναι η πρώτη έρευνα αυτού του είδους που γίνεται σε ελληνικό μεσαιωνικό λιμάνι και η δεύτερη  σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, ανέφερε η κ. Μπάικα.

Με τη υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας, καθώς είναι πλούσιο το ιστορικό και αρχαιολογικό παρελθόν των λιμενικών εγκαταστάσεων  της Κυλλήνης, στα πορίσματα  που προέκυψαν από την τοπογραφική αποτύπωση και τη γεωφυσική έρευνα έχει εντοπιστεί πλήρως η θέση ενός τόσο πολυσήμαντου λιμανιού.

Ο βολικός και απάνεμος όρμος της Κυλλήνης φαίνεται ότι κατοικείται από τα προϊστορικά ακόμα χρόνια και με το πέρασμα των αιώνων ενισχυμένος από προβλήτες, πρόσφερε προστασία στα πλοία από νοτιοδυτικούς ανέμους.

Χάρη σε αυτό το φυσικό πλεονέκτημα, από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη εποχή η θέση δεν έπαψε να χρησιμοποιείται για τον ελλιμενισμό πλοίων.

Ενώ αρχαιολογικά κατάλοιπα της Κυλλήνης, δυστυχώς δεν διατηρήθηκαν παρά μόνο ελάχιστα τυχαία ευρήματα, παρόλο που η πόλη-λιμάνι τόνισε η κ. Μπάικα αναφέρεται στις πηγές ως τόπος διεξαγωγής γεγονότων που σχετίζονται με τον Πελοποννησιακό πόλεμο (-431/-404) και ως επίνειο της Ήλιδας και του Ιερού της Ολυμπίας, η επιστημονική έρευνα κατευθύνθηκε εξαρχής στο χώρο που βρίσκεται περίπου 500 μέτρα από το σύγχρονο λιμάνι, και στη θαλάσσια περιοχή μπροστά  από την μεσαιωνική πριγκιπική κατοικία στον αρχαιολογικό χώρο της Γλαρέντζας.

Με τη βοήθεια της τεχνολογίας η επιστημονική ομάδα είχε ανασυνθέσει την εικόνα του λιμανιού κατειλημμένο από πλοία που είχαν αποβιβάσει ανθρώπους, ζώα και εμπορεύματα, καθώς και πολύτιμα αφιερώματα με προορισμό την Ήλιδα και το Ιερό της Ολυμπίας (δεν είναι τυχαία η απεικόνιση πήλινου δελφινιού πάνω σε αφρισμένα κύματα που κοσμούσε τη στέγη κτηρίου της Ιεράς Άλτεως).

Καθώς το επάγγελμα του ναυπηγού γνώρισε άνθηση κατά τον 5ο αιώνα π.Χ όταν στην Ηλεία κατασκευάζονταν πλοία πολεμικά και άλλα για τη σύμμαχο της Σπάρτη η κ. Μπάικα και οι συνεργάτες της έδειξαν την εικόνα που παρουσίαζε το λιμάνι με τους νεώσοικους, δηλαδή τα στεγασμένα υπόστεγα στην ακτή για τη στέγαση των ανελκυσμένων σκαφών, όπως και τα νεώλκεια, το μέρος του λιμανιού για την επισκευή και ναυπήγηση πλοίων.

Στην Ηλεία, το καλοκαίρι των Ολυμπιακών Αγώνων και για όσο διάστημα αυτοί διαρκούσαν, τα κάθε μεγέθους και είδους πλοία παρέμεναν αγκυροβολημένα, περιμένοντας να μεταφέρουν με τη λήξη τους όλους τους επιβάτες πίσω στην πατρίδα τους και μαζί με αυτούς διάφορα γεωργικά προϊόντα των Ηλείων, όπως τη βύσσο (λινάρι), αγροτικά προϊόντα και βιοτεχνικά είδη, αν και οι νικητές οι στεφανωμένοι με τον κότινο μάλλον ήταν το πολυτιμότερο "φορτίο" ορισμένων πλοίων.

Σε περίπτωση επίθεσης στην πόλη, το λιμάνι εποπτευόταν από δυο πύργους οι οποίοι βρίσκονταν στην κεντρική είσοδο του λιμανιού.

Σε τρισδιάστατη απεικόνιση η επιστημονική ομάδα παρουσίασε την μορφή που είχαν αυτοί οι πύργοι κατά την ελληνιστική εποχή, αφού από τότε χρονολογούνται τα αρχιτεκτονικά ευρήματα (επιφάνεια και θεμελίωση) του ενός από τους δυο πύργους που έχει εντοπιστεί.

Η εικόνα ενός πολύβουου λιμανιού της αρχαιότητας με τους παντός είδους συντελεστές οικονομικών δραστηριοτήτων (δούλους-φορτοεκφορτωτές, "δανειστές" και αργυραμοιβούς) συνεχίστηκε και στη δεύτερη "άνθηση" του λιμανιού στα χρόνια που ακολούθησαν την 4η Σταυροφορία με την πριγκιπική οικογένεια των Βιλλεαρδουίνων που ανακατασκεύασαν  το αρχαίο λιμάνι, ως επίνειο της πρωτεύουσάς τους  Ανδραβίδας, με το όνομα πλέον Γλαρέντζα.

Θα οικοδομήσουν μάλιστα και την  πριγκιπική κατοικία που δέσποζε στο λόφο της σημαντικής της πόλης που δημιουργήθηκε εξαιτίας του λιμανιού και περιφρουρήθηκε με τείχη.

Τραπεζικοί οίκοι από ολόκληρη την Ευρώπη θα εγκαταστήσουν τα υποκαταστήματα τους  στη Γλαρέντζα η οποία έκοψε και δικό της νόμσμα.

Η πόλη ως γνωστόν θα γκρεμιστεί εκ θεμελίων από τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο το 1432, για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα κατάληψής της από τα παπικά και καταλανικά στρατεύματα.

Το γεγονός ότι τα υπολείμματα του λιμανιού της πόλης βρίσκονται σε ένα βάθος που κυμαίνεται από 0,60 εκ έως 6 μέτρα μελετήθηκε στη βάση της εξελικτικής γεωμορφολογίας των λιμενικών λεκανών καθώς συνδράμει στην παλαιογεωγραφική ανάπλαση του παράκτιου περιβάλλοντος και της ακτογραμμής από την αρχαιότητα ως το Μεσαίωνα.

Το συμπέρασμα που προέκυψε στοιχειοθετεί την άποψη ότι τσουνάμι χτύπησε την βορειοδυτική περιοχή της Πελοποννήσου μετά την καταστροφή της πόλης-λιμάνι από τον Παλαιολόγο, ανέβασε την στάθμη της θάλασσας και το νερό κατέκλυσε το πάλαι ποτέ κραταιό λιμάνι της περιοχής.

Η κ. Μπάικα ολοκληρώνοντας την παρουσίαση κάλεσε όσους ασχολούνται με την κατάδυση και όχι μόνο (αφού τα ευρήματα βρίσκονται σε μικρό βάθος) την Κυριακή 10 Σεπτεμβρίου από τις 11 το πρωί να επισκεφτούν το λιμάνι της Γλαρέντζας και να ξεναγηθούν από την επιστημονική ομάδα στα πραγματικά ενδιαφέροντα όσο και μοναδικά αρχαιολογικά ευρήματα ( με καπέλο, μάσκα και παπούτσια για να αποφύγουν την τυχόν επαφή με αχινούς -αλλά και σε αυτή την περίπτωση θα τους φροντίσουν, τόνισε χαριτολογώντας).

Το οπτικό υλικό της παρουσίασης, αν και πρωτόλειο, θα εμπλουτιστεί και παραχωρείται στον δήμο Ανδραβίδας-Κυλλήνης για να χρησιμοποιηθεί για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

 

Γράφει η Πουλχερία Γεωργιοπούλου

 

Πηγή:ilia24.gr

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.