ilia24.gr
Δευτέρα, 16 Ιουλίου 2018 20:13

Παλαιά και νέα επινίκια

 

*Του Κωνσταντίνου Δημήτρη

 Η σχέση εμών των Νεοελλήνων με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, τον καλούμενο και κληρονομιά μας, είναι ένα πολύπλοκο ιστορικό φαινόμενο εν ενεργεία που χρήζει υπεύθυνης έρευνας εις βάθος. Εκτός από τον τρόπο και τύπο της πρόσληψης του αρχαίου πνεύματος εκ μέρους μας, άλλες βασικές πτυχές αυτού του ζητήματος είναι ο τρόπος χρήσης – «εκμετάλλευσης» θα μπορούσε να ειπωθεί – αυτής της κληρονομιάς, καθώς και ο βαθμός και η μορφή της έμπνευσης που αντλούμε. Στο παρόν άρθρο θα περιοριστούμε στην παρουσίαση ενός θετικού, κατά τη γνώμη μας παραδείγματος του πως η πρόσληψη της ιδέας της Νίκης από τους προγόνους μας μπορεί να μας εμπνεύσει τη δημιουργία ενός θεσμού, ικανού να προσδώσει επιπλέον νόημα και βάθος στην ιδέα της Νίκης στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Το παρελθόν που εμπνέει Σύμφωνα με την αρχαία νοοτροπία, ο αθλητής που θα αναδειχθεί νικητής των Αγώνων αποκτά μια διαφορετική σχέση τόσο με τον κοινωνικό του περίγυρο όσο και με τους θεούς, οι οποίοι τον προστάτευσαν και τον ευνόησαν κατά τη διάρκεια του αγώνα. Η μετάβαση στη νέα αυτή κατάσταση σημαδεύεται κι ενισχύεται από ένα πλήθος τελετουργικών και συμβολικών πράξεων. Αυτό πιστοποιούν οι παραστάσεις της αττικής κυρίως αγγειογραφίας (διασώζονται περισσότερες από 300 απεικονίσεις νικητών σε αθλητικούς, ιππικούς και μουσικούς αγώνες).

Αναφέρουμε εν συντομία τις επινίκιες τιμές:

– Ανακήρυξη και στεφάνωση

– Περιαγερμός και φυλλοβολία δηλαδή ο γύρος του θριάμβου στο στάδιο με τους θεατές να ρίχνουν στεφάνια, λουλούδια και φύλλα. Ορισμένοι τον πλησίαζαν κι έδεναν ταινίες στα χέρια του και στα πόδια του (ανάδηση).

– Απονομή επάθλων: Λέβητες και τρίποδες, ένα κύπελλο, μια φιάλη, άλογα, μουλάρια και βόδια. Διατηρήθηκαν ως σήμερα πήλινα και χάλκινα αγγεία τα οποία αναγνωρίζονται ως έπαθλα εξαιτίας των επιγραφών που φέρουν. Είναι ευρέως γνωστοί οι παναθηναϊκοί αμφορείς, οι οποίοι περιείχαν το πραγματικό έπαθλο του αγώνα που ήταν το ελαιόλαδο. Αυτή η υλική ανταμοιβή, εφόσον δεν έφθανε σε υπερβολές, εθεωρείτο στην αρχαιότητα απολύτως φυσιολογική και ουσιώδες στοιχείο των αγώνων. Τα έπαθλα αυτά θεωρούνταν δώρα κι όχι μισθός, ήταν ζήτημα κλέους και όχι κέρδους. Ήταν εξέλιξη της πανάρχαιας συνήθειας της επίδοσης δώρων σε τιμώμενα πρόσωπα. Τέλος, τα έπαθλα δεν υπογράμμιζαν μόνο την αξία του νικητή αλλά αποτελούσαν και ένδειξη της δύναμης του χορηγού (ατόμου, ομάδας ή πόλης) που τα προσέφερε.

– Απονομή προνομίων: Η νίκη στους πανελλήνιους αγώνες όπως τα Ολύμπια σήμαινε αιώνια δόξα και μια σειρά προνομίων που τους χορηγούσαν οι πόλεις τους, όπως φορολογικές απαλλαγές, ισόβια σίτιση στο πρυτανείο, «προεδρία» στους αγώνες.

– Επινίκιες πομπές και υποδοχή από τους συμπατριώτες. Από τους νικητές Οι νικητές συνήθιζαν να κάνουν σπονδές, θυσίες και να αφιερώνουν αναθήματα στους «εναγώνιους» θεούς και ήρωες. Ο Ερμής, ο Ποσειδώνας, ο Ηρακλής, ο Θησέας και οι Διόσκουροι ήταν οι κατ’εξοχήν προστάτες των αθλητικών χώρων, ο Απόλλων, οι Μούσες και ο Ορφέας συνδέονταν με τους μουσικούς αγώνες και ο Διόνυσος με τους θεατρικούς. Συνήθως αφιέρωναν στους θεούς τα ίδια τα έπαθλα που κέρδιζαν αλλά και ειδώλια, πίνακες, τον δίφρο από το άρμα τους, τους δίσκους ή τους αλτήρες τους.

– Τα πιο εντυπωσιακά αναθήματα ήταν οι μνημειακοί ανδριάντες που απεικόνιζαν τους ίδιους τους νικητές. Ειδικά στην Ολυμπία, όπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας (5.21.1) η ανέγερση ανδριάντα ήταν ένα από τα προνόμια των νικητών, αφού μόνον αυτοί μπορούσαν να ιδρύσουν ένα τέτοιο μνημείο. Τα αγάλματα αυτά διαιώνιζαν τη φήμη του νικητή, γνωστοποιώντας το κατόρθωμά του στους επισκέπτες που συνέρρεαν επί αιώνες στην Ιερή Άλτη.

– Αρκετοί νικητές ανέθεταν σε διάσημους ποιητές να συντάξουν επινίκια επιγράμματα τα οποία χάραζαν στη βάση του ανδριάντα τους. Οι Ελλανοδίκες από την πλευρά τους φρόντιζαν ώστε τα επιγράμματα να μην περιέχουν πολλές ποιητικές υπερβολές. Ο ίδιος κανόνας της τήρησης του «μέτρου» φαίνεται ότι ίσχυε και σχετικά με το μέγεθος των αγαλμάτων, τα οποία δεν έπρεπε να είναι μεγαλύτερα από το φυσικό μέγεθος του ανθρώπινου σώματος. Είναι εύλογο ότι και οι καλλιτέχνες (γλύπτες, ποιητές) ανέγραφαν και το δικό τους όνομα. Ο Πλίνιος, τον 1ο αιώνα μ.Χ. υπολογίζει ότι στην Ολυμπία ήταν στημένα περίπου 3.000 αγάλματα.

– Οι επινίκιοι ύμνοι ήταν λυρικές εγκωμιαστικές ωδές που ο νικητής ή οι οικείοι του παρήγγειλαν σε κάποιον ποιητή – συνθέτη έναντι χρηματικής αμοιβής. Οι επινίκιες ωδές παρουσιάζονταν δημόσια στην πατρίδα του νικητή ή ακόμα και στο Ιερό της Ολυμπίας. Η σύγχρονη Ολυμπία μπορεί να εμπνευστεί από την πρακτική της αρχαίας και να διαμορφώσει μια Άλτη, για να τιμά τους Ολυμπιονίκες καλώντας τους να εορτάσουν τα επινίκιά τους στην πόλη – σύμβολο. Εκεί απ’όπου άνοιξε ο κύκλος με τη Φλόγα, να κλείσει με τα επινίκια. Αλλά και οι 207 χώρες του ολυμπιακού κινήματος να κληθούν σε αυτή τη νέα Άλτη να καταθέσουν το δικό τους πολιτιστικό και αθλητικό αποτύπωμα. Φυσικά, στην εποχή μας, την εποχή των ψηφιακών εικόνων, η παραστατική γλυπτική (κατασκευή ανδριάντων) δεν έχει κανένα νόημα. Ένας Ολυμπιονίκης όμως που για παράδειγμα θα εκφωνήσει προσχεδιασμένο προφορικό λόγο από τη γη αυτή, ή που θα συνομιλήσει με νέους σε τόσο ιδιαίτερο χώρο όσο η Ολυμπιακή Άλτη, είναι αμοιβαία τιμή και για τον νικητή και για τον ξεχωριστό τόπο. Κάθε Ολυμπιονίκης θα έρχεται για να δώσει και να πάρει θετική ενέργεια. Να αποκτά την ιδιότητα του πρέσβη της Ειρήνης εκτός από αυτή του ρέκορντμαν και της ρέκορντγουμαν

. Όταν το 2004 οι Αγώνες επέστρεψαν στη γενέτειρά τους, εύλογα εμπνευστήκαμε από το αρχαίο παρελθόν ιδρύοντας τους θεσμούς της Εκεχειρίας και της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας. Θεσμοί που ατόνησαν αλλά μπορούν να αναζωογονηθούν αν καλλιεργηθούν σε μια σύγχρονη Άλτη σε άμεση γειτνίαση με την αρχαία, όπου μέλη της Διεθνούς Κοινότητας θα διαβουλεύονται για ενέργειες συνεργασίας και αλληλεγγύης. Ένα εκκολαπτήριο ιδεών και μια κοιτίδα αποφάσεων που θα υπηρετούν τις ολυμπιακές αξίες, την ειρήνη και τη συνεργασία των λαών, το σεβασμό και τη διατήρηση της ποικιλομορφίας λαών και πολιτισμών. Αυτή η πρόταση αποτελεί, κατά την άποψή μου, τη μετεξέλιξη των αρχαίων επινικίων. Εκκινεί από το μακρινό παρελθόν για να υπηρετεί το παρόν.

Για την ευόδωση αυτού του σκοπού συστάθηκε η μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Παγκόσμιο Πάρκο Ολυμπιονικών -ΟΛΥΜΠΙΑ» για να σχεδιάσει και να υλοποιήσει θεματικό πολιτιστικό πάρκο, μια σύγχρονη Άλτη, στη γενέτειρα των Ολυμπιακών Αγώνων. Μερικές από τις βασικές δράσεις στο χώρο θα είναι οι τιμητικές εκδηλώσεις μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων προς τιμήν των Ολυμπιονικών. ‘Ετσι θα κλείνει ο κύκλος που ανοίγει με την Αφή της Φλόγας. Επίσης, κάθε δύο χρόνια η χώρα που αναλαμβάνει την διοργάνωση των επόμενων Ολυμπιακών αγώνων θα είναι η τιμώμενη χώρα στο πάρκο, όπου θα μπορεί να διοργανώνει δρώμενα που θα προβάλλουν πτυχές του πολιτισμού της. Τέλος στο σχεδιασμό περιλαμβάνεται η αποστολή πρόσκλησης σε όλες τις χώρες που λαμβάνουν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες, με την οποία θα καλούνται να δημιουργήσουν μέσα στο πάρκο το μόνιμο περίπτερο – εκθετήριο του Πολιτισμού τους και της Ολυμπιακής Ιστορίας τους.

Η Ελλάδα, η Ολυμπία είναι διάσημες για τα πνευματικά και υλικά έργα των αρχαίων κατοίκων της. Οι σύγχρονοι κάτοικοι, ως άξιοι συνεχιστές, έχουν υποχρέωση και δικαίωμα ταυτόχρονα να παράγουν έργο που ελκύει το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Θεωρώ ότι με την πρότασή μας η Ολυμπία αποκτά τη θέση που της αξίζει στο παγκόσμιο ολυμπιακό κίνημα γι’αυτό είμαστε αποφασισμένοι να εργαστούμε εντατικά για την υλοποίησή της

*Του Κωνσταντίνου Δημήτρη Προέδρου της ΑΜΚΕ «Παγκόσμιο Πάρκο Ολυμπιονικών – Ολύμπια»

ΠΗΓΗ:ilia24.gr

 

Ολόκληρη επιχείρηση στήθηκε σήμερα στο Λευκοχώρι του Δήμου Πηνειού για μία πλαστική κούκλα!

Πριν λίγες μέρες η Κως τίμησε την Πύργια γλύπτρια Αγγέλικα Κοροβέση όπου στην πλατεία της 7ης Μαρτίου τοποθέτησε το έργο της με τίτλο «Πέρασμα Πολιτισμών»!!!

 

Ένα ακόμη έργο πρώτης ανάγκης στην Τοπική Κοινότητα Δουνεΐκων ολοκληρώθηκε πριν από λίγες ημέρες από την Τεχνική Υπηρεσίας του Δήμου Ήλιδας.

Δευτέρα, 16 Ιουλίου 2018 19:16

Άγρια δολοφονία 32χρονου στην Άρτα

 

Κατακρεουργημένος βρέθηκε ένας 32χρονος άνδρας στον Άγιο Σπυρίδωνα Άρτας.

 

Αλλάζει όψη έπειτα από δεκαετίες συνεχούς χρήσεις το αμφιθέατρο του Λαζαράκειου Δημοτικού Μεγάρου Αμαλιάδας.

 

Με αφορμή την εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ Ηλείας το βράδυ της Πέμπτης 19 Ιουλίου στο Καρβουσιάνειο Πολιτιστικό Κέντρο Γαστούνης,

Σελίδα 1 από 1047