ilia24.gr
Δευτέρα, 01 Ιουνίου 2020 14:20

Κρατικό Βραβείο Διηγήματος στον Ηλείο Δημήτρη Κανελλόπουλο για το έργο του «Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες»  

 

Γράφει η Πουλχερία Γεωργιοπούλου

 

 Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος - Νουβέλας 2019 για τις εκδόσεις του 2018 απονέμεται κατά πλειοψηφία εξ ημισείας στον Δημήτρη Κανελλόπουλο για το έργο του «Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες», εκδόσεις Κίχλη, και στη Δήμητρα Κολλιάκου για το έργο της «Αλφαβητάρι εντόμων», εκδόσεις Πατάκη.

«Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες» είναι μια από τις καλύτερες συλλογές διηγημάτων των τελευταίων χρόνων, που μπορούν να χαρακτηριστούν  ως ασκήσεις πατριδογνωσίας της Ηλειακής γης.

KANELLOPOYLOS ASTRITHS 2

Η αφήγηση του  Δημήτρη  Κανελλόπουλου συμπυκνώνει  ιδανικά την  ηλειακή  παράδοση  στη διηγηματογραφία (αφιερώνει τη συλλογή στον Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλο και ένα διήγημα στον Ηλία Λ. Παπαμόσχο)  με το Παπαδιαμαντικό γίγνεσθαι και  τα  διαφορετικά διαβάσματα του συγγραφέα, ενώ η νατουραλιστική απόδοση της  τοπογραφικής  μνήμης  έχει εξοβελίσει το φολκλόρ, την «επιστροφή στις ρίζες», την παραδοσιολατρεία και τον λαϊκισμό.

Οι συγκεκριμένες ιστορίες,  διαδραματίζονται όλες σε χωριά και επαρχίες και πιο ειδικά στην Ηλεία, γενέτειρα του συγγραφέα,  αναδεικνύουν τη συγκεκριμένη περιοχή, την αγροτική, τη χωριάτικη (δεν είναι τυχαίο που στο τέλος του τόμου υπάρχει γλωσσάρι), την επαρχιακή, όσο λίγα έργα και συγγραφείς έχουν πράξει για τις ιδιαίτερες πατρίδες τους.

Μετά την ανακοίνωση της βράβευσης του βιβλίου του ακολούθησε ανάρτηση του συγγραφέα:

«Ευχαριστίες στην Γιώτα Κριτσέλη, για την συμβολή της στην Έκδοση του βιβλίου μου Ο Θάνατος του Αστρίτη και άλλες ιστορίες...

Ευχαριστώ το Υπουργείο Πολιτισμού και την Επιτροπή των Βραβείων Λογοτεχνίας για την τιμή που μου έκαναν...

Αφιερώνω το Βραβείο στην αγαπημένη μου μάνα και στον καλό μου πατέρα που μ' έμαθαν να μιλώ και να αγαπώ τη γλώσσα μου, καθώς και στον γενέθλιο τόπο μου τη Νεμούτα Ηλείας...

Σε όλες και όλους, όσοι εκφράσατε τη χαρά σας και την αγάπη σας για τη βράβευση του βιβλίου μου "Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες", θέλω να σας ευχαριστήσω από την καρδιά μου για τις ευχές και τα καλά σας λόγια. Είστε πολλές και πολλοί, ωστόσο η αγκάλη μου σάς χωρά όλους και θέλω να σας πω, ότι είμαι πολύ συγκινημένος από τα ωραία λόγια σας.

Το βιβλίο μου, περιέχει ιστορίες, οι οποίες έχουν σχέση με τον τόπο όπου είδα για πρώτη φορά το φως. Περιγράφει τη σκληρή ζωή των ανθρώπων μέσα σε ένα διαρκώς εξελισσόμενο κοινωνικό πλαίσιο, μιας εποχής που έχει φύγει οριστικά. Θέλω να πιστεύω, ότι συνεχίζω τη μακρά παράδοση του τόπου μου που ξεκινά με τον "Πατριάρχη" Ανδρέα Καρκαβίτσα, κατόπιν με τον παραγνωρισμένο σήμερα Διονύσιο Κόκκινο, συνεχίζει με τον Νίκο ΚΑΧΤΙΤΣΗ και φτάνει στον Η.Χ.Παπαδημητρακοπουλο...

Απ' όλες αυτές τις πηγές πίνω νερό... Η γλώσσα του βιβλίου μου είναι τα ελληνικά, όπως τα μιλούσαν οι γυναίκες της οικογένειας μου, του ευρύτερου συγγενικού περιβάλλοντος μου, οι οποίες δεν είχαν καμία μόρφωση, ίσως να μην ήξεραν γραφή κι ανάγνωση, αλλά μιλούσαν τη γλώσσα του Ομήρου. Η γλώσσα των αντρών και των γυναικών του τόπου μου, που σκυμμένοι πάνω στη γη, κέρδιζαν με υπεράνθρωπο αγώνα το ψωμί τους, με τα ελαττώματα και τα προτερήματα τους, με τις αγάπες, τις φιλίες και τις έχθρες τους... Όλοι αυτοί υπάρχουν μέσα στη σελίδες του βιβλίου μου. Όλοι αυτοί που έζησαν και ζουν στο στενό σύμπαν του μικρού μου χωριού. Της Νεμούτας Ηλείας... Μπροστά τους σκύβω ευλαβικά συγκινημένος και τους ευχαριστώ...»

Ο Δημήτρης Κανελλόπουλος γεννήθηκε στη Νεμούτα Ηλείας, το 1954. Σπούδασε στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ιστορία-Αρχαιολογία» και στο Πανεπιστήμιο Babes-Bolyai «Ιστορία και Φιλοσοφία».

Δημοσίευσε τις συλλογές ποιημάτων Ομίχλη πέτρινη, Ηριδανός, Αθήνα 1986, Σκυθικές Ερημίες, Κολωνός, Αθήνα 1996, Σιγή Ασυρμάτου, Κολωνός, Αθήνα 2005,Κλίνη Σπόρου Καλή, Οροπέδιο, Αθήνα 2010 και Το Φράγμα της Μνήμης, Οροπέδιο 2017 καθώς και την συλλογή διηγημάτων Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες, Κίχλη, Αθήνα 2018.

Το 1982 επιμελήθηκε το αφιέρωμα στη Ρουμανική Λογοτεχνία του περιοδικού «Πολιορκία»,τχ. 16, Απρίλιος 1982. Το 1984, οργάνωσε και παρουσίασε στο ρουμανικό αναγνωστικό κοινό, την ανθολογία νεοελληνικής ποίησης με το τίτλο «42 Poeţi greci contemporani»,(42 σύγχρονοι έλληνες ποιητές). Το 1996, επιμελήθηκε το θέμα του Πλανόδιου αρ. 24 το αφιερωμένο στο ρουμάνο ποιητή Anatol Baconsky. Από το 2006, εκδίδει και διευθύνει το περιοδικό Οροπέδιο.

Οι εκδόσεις Κίχλη και το Κτήμα Μερκούρη είχαν παρουσιάσει στο κοινό της Ηλείας το βιβλίο του Δημήτρη Κανελλόπουλου «Ο Θάνατος του Αστρίτη & άλλες Ιστορίες» την Κυριακή 21 Οκτωβρίου 2018.

Συνομιλητές του συγγραφέα ήταν η εκδότρια του Οίκου Κίχλη Γιώτα Κριτσέλη, η  δημοσιογράφος και συγγραφέας Ελένη Σκάβδη, ο  Πυργιώτης επίκουρος καθηγητής της νεοελληνικής φιλολογίας στο ΕΚΠΑ, Γιάννης  Ξούριας  που παρουσίασαν το βιβλίο ενώ η κόρη του συγγραφέα και  ηθοποιός  Φιλία Κανελλοπούλου  ανέγνωσε εξαιρετικά ένα από τα διηγήματα της συλλογής «Το άλογο».

Ο συγγραφέας έχει δώσει το στίγμα της πρώτης του πεζογραφικής δουλειάς όταν  δηλώνει (στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) ότι αντιδρά «στη φθορά των ήχων, των λέξεων, των εικόνων», αλλά απορρίπτει τον «εξωραϊσμό της μνήμης». «[…] Ανασύροντας ιστορίες από το παρελθόν, επιδίωξα να περιγράψω έναν κόσμο πραγματικό, που πολύ απέχει από την εικόνα που δημιουργεί η νοσταλγική αναπόληση· έναν κόσμο σκληρό, που διακατεχόταν από πάθη και ένστικτα σκοτεινά, αλλά συνάμα διέθετε απλότητα και ομορφιά που έχουν εκλείψει στις μέρες μας». 

Τα διηγήματα του Δημήτρη Κανελλόπουλου τα οποία χαρακτηρίζει γυμνός και αφτιασίδωτος ρεαλισμός  ανασκαλεύουν τη γη της Ηλείας και φέρουν στην επιφάνεια  ξεχασμένες ιστορίες.

Δεν υπάρχει νοσταλγία για πατρογονικά χώματα, δεν εστιάζει μόνο στις  ευχάριστες αναμνήσεις, παρά αποτυπώνει την τραχύτητα της αληθινής ζωής στο χωριό.

Τα  δομικά υλικά της συνταρακτικής  αφήγησης και του κόσμου του Δημήτρη Κανελλόπουλου είχαν αναλύσει  ικανοποιητικά  οι ομιλητές, όπως τον υπαινικτικό τρόπο γραφής, τη γλώσσα στο πνεύμα μιας αρχαϊκής Μωραΐτικης συνθήκης  που δένει δοξασίες και ανάγκη, μια  γεμάτη μόχθο, θάνατο και σύμβολα,  γη της Ηλείας .

Είναι η ανελέητη εικόνα  της ελληνικής επαρχίας, με ημερομηνίες γέννησης το 1890, το 1910 και το 1930. Με τη σκιά του παλιού κόσμου, «με τα βαγένια, τα δικράνια και τις τριχιές, τις καπιστριάνες του αλόγου και τον πάγκο και τις μυρωδιές και τα χρώματα ,  όλα αυτά που γλιστρούν και χάνονται στη μνήμη...».

Στα κείμενα που είναι γραμμένα σε βάθος ετών, πραγματώνεται η μετατροπή μιας ζωής σκληρής  σε λογοτεχνία, ως αυτοτελή διηγήματα κατ’ αρχάς και σε δημιουργική ενότητα στη συνέχεια.

Ο γενέθλιος τόπος του συγγραφέα, το κεφαλοχώρι Νεμούτα της ορεινής Ηλείας, στα σύνορα με την Αρκαδία, ορίζεται από πλήθος τοπωνυμίων και αναφορές, ενώ διασώζει την τοπογραφική μνήμη και λειτουργεί σαν μια Κιβωτός Μνήμης.

 

Δείτε εδώ την παρουσίαση του βιβλίου του Δημήτρη Κανελλόπουλου στο Κτήμα Μερκούρη:

https://ilia24.gr/index.php/pyrgos-politismos/18248-%C2%ABo-thanatos-toy-astrith-alles-istories%C2%BB-paroysiash-toy-biblioy-toy-d-kanellopoyloy-sto-kthma-merkoyrh-fwto

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.