ilia24.gr
Δευτέρα, 19 Αυγούστου 2019 19:46

OΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ του Σοφοκλή στην Αρχ. Ολυμπία: «Κανένας άνθρωπος ποτέ δε θα ζήσει μεγαλύτερη τραγωδία από τη δική σου»-ΦΩΤΟ

 

Γράφει η Πουλχερία Γεωργιοπούλου

 

Αριστουργηματική, λιτή και απέριττη στη σκηνοθεσία και στο σύνολό της ήταν η παράσταση ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ του Σοφοκλή που παρακολούθησε  το κοινό του Διεθνούς Φεστιβάλ Αρχαίας Ολυμπίας το Σάββατο 17 Αυγούστου 2019 στο Θέατρο Φλόκα.

Ο Δημήτρης Λιγνάδης, η Αμαλία Μουτούση, ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, ο Νίκος Χατζόπουλος και οι υπόλοιποι ηθοποιοί υποστήριξαν με εξαιρετικό τρόπο την άποψη του σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη και απέσπασαν το θερμότατο χειροκρότημα του κοινού.

Τα όσα παρουσιάστηκαν στην υποβλητική  παράσταση καθήλωσαν – σχεδόν χωρίς ανάσα - τους θεατές που φεύγοντας στο τέλος παρέες παρέες σχολίαζαν την εκπληκτική τεχνική που αφορούσε το στήσιμο, το λόγο, την μουσική, τα κοστούμια στην σύγχρονη  επιτυχημένη  μεταφορά της.

 Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης  σκηνοθέτησε  το  κλασικό αριστούργημα, το συναρπαστικό δράμα που γράφτηκε γύρω στο 428 πΧ  και κατάφερε να αναδείξει  το αιώνιο μήνυμα του έργου  δια στόματος Δημήτρη Λιγνάδη - Οιδίποδα στην τελευταία σκηνή «Μην πεις κανένα ευτυχισμένο, πριν πεθάνει».

Η πόλη της Θήβας πλήττεται από λοιμό και ο βασιλιάς Οιδίποδας ζητά να εξακριβώσει τον λόγο. Ο χρησμός του Απόλλωνα παραγγέλνει ότι για να καθαρίσει η πόλη πρέπει πρώτα να τιμωρηθεί ο φόνος του Λάιου. Ο βασιλιάς αποφασίζει να εξιχνιάσει το αίνιγμα και ξετυλίγει ένα κουβάρι φρικτών αποκαλύψεων.

Ο  συναρπαστικός Λιγνάδης καθήλωσε τους θεατές  με το επώδυνο ταξίδι του Οιδίποδα από την άγνοια -  επηρμένος πατά πάνω στη θυμέλη εκτοξεύοντας κατάρες και φοβερές διακηρύξεις κατά του ανόσιου μιάσματος της πόλης - στη γνώση και την πλήρη συντριβή – γονυπετής επάνω στη θυμέλη ξεσπά σε μοιρολόγι. 

Ο πρωταγωνιστής στη μεγαλειώδη ερμηνεία του  επί δυόμιση ώρες πάνω στη σκηνή, ενσάρκωση  του  μεγάλου τραγικού ήρωα με την πλήρη σημασία της λέξης, κατάφερε να  αναδείξει  τον λόγο του  Σοφοκλή. Πυκνή και πλούσια η μετάφραση του Γιάννη Λιγνάδη, με ένθεση αυτούσιων, μη μεταφρασμένων, αποσπασμάτων από τα αρχαία ελληνικά.

 

"κάθαρσις παθημάτων δι' ελέου και φόβου"

Γεμάτη συμβολισμούς  και τολμηρά λιτή η  αισθητική της παράστασης που σκηνοθέτησε ο Μαρκουλάκης, ενώ φωτίστηκαν  οι πρώτες ύλες μιας παράστασης που είναι το έργο και ο ηθοποιός.

Η παράσταση άρχισε  και τελείωσε  με το Δημήτρη Λιγνάδη να μιμείται το λάλημα του γκιώνη, που προμηνύει την  κακοτυχία του οίκο των Λαβδακιδών.

Συνολικά ευφυής η κατασκευή της σκηνικής σύλληψης από τον Πάρη Μέξη, ομοιώματα πήλινων  βρεφών  στην ορχήστρα σε ομόκεντρους κύκλους, είναι τα θύματα του ανεξήγητου λιμού που πλήττει την πόλη της Θήβας ενώ ο Χορός εκλιπαρεί  τον Οιδίποδα να παρέμβει για να σωθεί η πόλη από τον λιμό.

 Όσο πλησιάζει το τέλος της, όμως, απομακρύνονται όλα  και συμπυκνώνονται  στη μορφή ενός αταυτοποίητου βρέφους που εγκαταλείφθηκε με δεμένα τα πόδια στην κορυφή του Κιθαιρώνα.

Ο Χορός χύνοντας  νερό από τα φλασκιά  δημιουργεί ομόκεντρους κύκλους που παραπέμπουν στον κλοιό του αίματος που σφίγγει σταδιακά τον Οιδίποδα καθώς προχωρούν οι αποκαλύψεις.

Στην αρχή του έργου ο Οιδίποδας είναι ο μεγάλος βασιλιάς που έχει σώσει στο παρελθόν τη Θήβα, και είναι τώρα η μόνη της ελπίδα, κανείς δεν μπορεί να συγκριθεί με τον Οιδίποδα στο διάβασμα σκοτεινών μυστικών. Όμως  η σφαλερή αυτοπεποίθηση του έξυπνου ανθρώπου όταν οι περιστάσεις είναι απατηλές θα τον οδηγήσει στην αμφισβήτηση του χρησμού που φέρνει ο Κρέοντας και τον οδηγεί σ΄ένα ξέσπασμα τυραννικής ύβρης.

Το συχνό τραγούδισμα του κειμένου από τον Χορό συζητήθηκε ποικιλοτρόπως. Νταούλια, πνευστά (πρωταγωνιστής το κλαρίνο), κρουστά και ένα ακορντεόν ήταν το στρώμα  πάνω στο  οποίο θέλησε να ξεδιπλώσει ο Μαρκουλάκης τον Οιδίποδά του. Για την  μουσική της παράστασης ο Μίνωας Μάτσας δημιούργησε  μοτίβα της ελληνικής παράδοσης – βυζαντινές ψαλμωδίες, παραδοσιακούς σκοπούς και μοιρολόγια - που ανασύρονται για να επικυρώσουν το θρήνο που έρχεται.

 Στην  αντιπαράθεση του Οιδίποδα με τον μάντη Τειρεσία,  ο τύραννος  αμφισβητείται, σχεδόν χλευάζεται.

Ο μάντης σκοτεινός, με σκεπασμένο το πρόσωπο που ξέρει και αυτή η γνώση είναι η εξουσία του πάνω τον τύραννο, λίγο πριν φύγει από τη σκηνή, τη στιγμή που σχεδόν αποκαλύπτει αυτό που έρχεται βγάζει την κουκούλα και είναι όλα φανερά. «Και της μητέρας που τον γέννησε σύζυγος και γιος. Και του πατέρα που τον γέννησε ομόσπορος και φονιάς».

Η Ιοκάστη βασίλισσα και γυναίκα εύθραυστη και ερωτική  με κοστούμι  που θύμιζε φιγούρα από μυκηναϊκή τοιχογραφία  όταν το χτύπημα της μοίρας  την διαπερνά  κάλυψε αυθόρμητα το σύμβολο της θηλυκότητάς  της το στήθος και αποχωρεί από τη σκηνή τραβώντας από το κεφάλι της τις μεγάλες πόρπες και η πλούσια κόμη της χύνεται στην πλάτη της.

Η  αμφισβήτηση της ταυτότητας του Οιδίποδα από τον Χορό, κορυφώθηκε με το   «Ποιος είναι αυτός;» που τραγούδησε συγκλονιστικά ο Γιώργης Τσουρής  και συμπύκνωσε την  τραγική ειρωνεία του Σοφοκλή στην αποκάλυψη της αλήθειας.

 Η ευρηματική λειτουργία  των φωτισμών από τον Αλέκο Γιάνναρο  συντονίστηκε  πλήρως με το δραματουργικό δίπολο φωτός – σκοταδιού, για εκείνον «που βλέπει το φως κι αργότερα θα βλέπει το σκοτάδι»

Λίγο πριν την τελική αποκάλυψη το νταούλι παρεμβαίνει ξανά  στη δράση , χτυπά δυνατά, και μας προειδοποιεί ότι το κακό έφτασε.

Το σπάσιμο του πήλινου βρέφους, τα πήλινα θραύσματα στα μάτια και  το μοιρολόι του Οιδίποδα, όταν πια η Γνώση έχει αποκαλυφθεί, δεν έπρεπε να έχει γεννηθεί ποτέ για να γίνει φονιάς και ομόσπορος του πατέρα του και της μητέρας του σύζυγος και γιός.

Ο κλοιός  κλείνει και η αποκάλυψη  φέρνει το τέλος στη δραματική ορμή μιας εκπληκτικής παράστασης, που συνεχίζει να συγκλονίζει μέσα στους αιώνες  με τη μεγαλοφυΐα του δραματικού ποιητή της, οι θεατές αποχωρούν συνομολογώντας μαζί με τον Τειρεσία: «Κανένας άνθρωπος ποτέ δε θα ζήσει μεγαλύτερη τραγωδία από τη δική σου». 

 

ΠΗΓΗ:https://www.ilia24.gr

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.